Ju od duszego czasu penic funkcj Wiceprezydenta Pomorskiej Izby Przemysowo . Handlowej staram si porusza trudne sprawy, takie ktre bezporednio odnosz si do prowadzcych dziaalno gospodarcz, takie ktre przeszkadzaj w codziennym funkcjonowaniu naszych firm. Problemy te byy zawsze przedstawiane instytucjom pastwowym, jako gos przedsibiorczoci. Stanowiy odpowied na tak a nie inn polityk pastwa nie sprzyjajc prowadzeniu firm na przejrzystych i zdrowych warunkach.

Tym razem chciabym poruszy dwie sprawy. Pierwsz z nich jest kwestia zwizana z podatkiem VAT. Kwestie podatkowe, dziaalno instytucji podatkowych wielokrotnie ju byy tematami moich rozwaa. Jest to temat jednak na tyle istotny dla ycia przedsibiorcy, i mwic o dziaalnoci gospodarczej nie sposb pomin tej sprawy.

Podatek VAT to jedna z wielu danin, jak uiszczamy na rzecz pastwa. Wrs on w ycie przedsibiorcy i waciwie wszyscy .przyzwyczailimy si. do jego istnienia, obowizku pacenia, chocia w gbi kady z przedsibiorcw po cichu narzeka na procedury odnoszce si do podatku VAT. Wanie procedury dotyczce patnoci VAT budz wtpliwoci. Obowizek podatkowy dla podatku od towarw i usug powstaje w zasadzie ju z momentem wystawienia faktury VAT. Prowadzcy dziaalno gospodarcz wiedz, i wystawienia faktury VAT nijak si ma do otrzymania za tak faktur patnoci. Terminy patnoci 30 . dniowe a nawet 90 . dniowe s dzisiaj na porzdku dziennym. Zreszt terminy sobie a ycie sobie. Opnienia w patnociach stay si wrcz - jeeli mona uy takiego okrelenia . praktyk, czy te zwyczajem handlowym. Naturalnie nie jest to zjawisko podane, aczkolwiek nikt nie zaprzeczy, i jest to zjawisko powszechne. Wida zatem rozbieno pomidzy kwesti patnoci za transakcj a patnoci podatku od tej transakcji. Podatnik paci podatek za transakcj, za ktr zapaty jeszcze nie otrzyma. Tak s skonstruowane przepisy, a pytanie brzmi czy ta konstrukcja jest zasadna i uczciwa? Retoryka tego pytania dla kadego przedsibiorcy jest oczywista. Jestem skonny twierdzi, e taka regulacja sprawia, i przedsibiorcy staj si kredytodawcami Skarbu Pastwa, co wicej jest to kredyt nieoprocentowany. Czas pomidzy zapat podatku VAT a otrzymaniem patnoci za dan faktur to czstokro okres, w ktrym decyduj si losy naszych firm. Trzeba wydusi ostanie pienidze na podatek, kiedy zapata od kontrahenta jest jeszcze w dalekiej przyszoci. Mona posun si dalej i stwierdzi, i Skarb Pastwa niejako przyczynia si do upadoci wielu maych i rednich firm, ktre nie daj rady pokry kosztw prowadzonej dziaalnoci, w tym take obowizkw podatkowych. Jestem przekonany, i w niejednym cywilizowanym kraju mona byoby pozwa Skarb Pastwa przed sdem cywilnym, gdy pomidzy obowizkiem podatkowym (nieracjonalnie skonstruowanym) a upadoci przedsibiorcy daoby si wyprowadzi zwizek przyczynowo . skutkowy. Myl, e postulat rewizji regulacji odnoszcej si do obowizku podatkowego w podatku od towarw i usug dojrza do tego, aby go nagoni. Naleaoby nawietli decydentom, i to dziki nam . przedsibiorcom pastwo funkcjonuje. Jako argument za zmianami, mona przytoczy hipotetyczna sytuacj, w ktrej wszyscy przedsibiorcy w gecie solidarnoci zaprzestaj pacenia podatku VAT. Nie wyobraam sobie, co staoby si z biecymi wydatkami pastwa, z kondycj budetu pastwa. Wydaje si, i wodarze naszego pastwa nie s wiadomi tego, i to nie ich pro-przedsibiorcza polityka (takiej nie byo, nie ma i nie zanosi si aby nastpia w najbliszym czasie) daj pastwu wpywy do budetu, ale li tylko cika praca wielu z nas.

Druga ze spraw, ktr chciabym tutaj poruszy, moe na pierwszy rzut oka troch odlega od tego o czym pisz powyej, jest jednak bardzo istotna i w praktyce nastrcza wielu problemw dla prowadzcych dziaalno gospodarcz. Sdz rwnie, i w pewnym zakresie czy si ona z tym, co napisaem powyej.

Wspczenie Prawo polskie tylko w wyjtkowych wypadkach dopuszcza moliwo tzw. Samopomocy, czyli dochodzenie swoich praw na wasna rk bez udziau aparatu pastwowego. Jeeli zatem chcemy dochodzi swoich praw, jako wierzyciele musimy skorzysta z pomocy pastwa, tj. aparatu sdowego, a po uzyskaniu wyroku wyegzekwowa go poprzez komornika. Taka formua w czasach wspczesnych jest naturalnie elementem koniecznym i waciwym, jeeli chcemy w ogle mwi o kraju jako pastwie prawa (inna kwestia czy Polska takim pastwem jest?!). Jeeli jednak naoymy j na konkretn sytuacj praktyczn, to okae si, i zaoenia, jakkolwiek suszne przegrywaj z yciem. Tutaj mona poda sztandarowy przykad ze stosunkw pomidzy wynajmujcym a najemc. Z chwil, gdy stosunek najmu ustaje i dzieje si to zgodnie z postanowieniami umowy, najemca ma obowizek opuci wynajmowane przez siebie pomieszczenia. W sytuacji jednak, gdy najemca nie bdzie . nazwijmy to delikatnie - uczciwym kontrahentem, wpadamy w dziwn sytuacj. Obowizek wydania lokalu musi by bowiem wyegzekwowany sdownie. Najemca spokojnie moe dalej przebywa w wynajmowanym mu dotychczas lokalu i oczekiwa na wyrok sdu. To oczywicie nie byoby same w sobie problemem, gdyby orzeczenia takie zapaday szybko (ostronie i optymistycznie szacujc w cigu kilku miesicy). Niestety, w sytuacji niewydolnoci polskiego wymiaru sprawiedliwoci, trzeba zakada, i sprawy takie mog toczy si latami. Std te pomimo zakoczenia umowy najmu, najemca moe nadal przebywa w lokalu i czerpa z tego korzyci, pozbawiajc tym samym wpyww wynajmujcego. Waciciel obiektu nie moe wykonywa swoich uprawnie wynikajcych ze prawa wasnoci (w kapitalizmie uwaanego przecie za wite).

Te dwie wskazane sprawy, cho pozornie od siebie odlege, moim zdaniem cz si ze sob. Konstrukcja waciwie funkcjonujcego pastwa wyglda bowiem tak, i pacenie podatkw suy wypenianiu przez pastwo swoich funkcji. Pastwo poprzez redystrybucj podatkw musi zapewni podatnikom . swoim obywatelom ochron swoich dbr, take ochron sdow, w sytuacji, gdy dobro obywatela jest naruszane. Przedsibiorca, jak kady obywatel ma pene prawo oczekiwa, i jego prawa bd chronione przez sprawnie funkcjonujcy wymiar sprawiedliwoci. Pomimo rozrostu aparatu zwizanego ze ciganiem podatkw, nie wida rezultatw w tych wymiarach, za ktre pastwo odpowiada (ochrona zdrowia jest jeszcze bardziej jaskrawym przykadem ni wymiar sprawiedliwoci). Taka sytuacja nie tyle, e budzi sprzeciw ale przeczy w ogle idei egzystowania obywatela, przedsibiorcy w pastwie, jeeli nie potrafi ONO wypenia waciwie swoich funkcji.